Op 20 mei 2026 heeft het Hof van Beroep te Brussel – Afdeling Marktenhof (Hof) – het beroep verworpen dat de Internationale Wielerunie (UCI) had ingesteld tegen de beslissing inzake voorlopige maatregelen van de Belgische Mededingingsautoriteit (BMA) van oktober 2025. Het Hof bevestigde de beslissing van de BMA in haar geheel en oordeelde dat deze geen kennelijke beoordelingsfout had begaan door te besluiten dat het Testprotocol inzake de Maximale Versnelling (Protocol) prima facie een inbreuk op het mededingingsrecht vormde. Het Hof was dan ook van oordeel dat de opschorting ervan gerechtvaardigd was en van kracht moest blijven om ernstige, onmiddellijke en onherstelbare schade te voorkomen aan SRAM en de professionele wielerteams die haar onderdelen gebruiken.

Norton Rose Fulbright had het voorrecht SRAM in deze procedure te vertegenwoordigen en bij te staan doorheen de gehele zaak.

Op het kruispunt van sport en mededingingsrecht 

De zaak vond haar oorsprong in wat aanvankelijk een beperkt technisch geschil leek te zijn. Volgend op besprekingen binnen SafeR – een aan de UCI verbonden orgaan dat renners, teams en wedstrijdorganisatoren (met uitzondering van fabrikanten) samenbrengt om veiligheidsaanbevelingen op te stellen – en een niet-conclusieve rennersenquête, heeft de UCI het Protocol in juni 2025 aangenomen. Het Protocol beperkte de maximale overbrengingsverhouding tot 10,46 meter per pedaalomwenteling – wat overeenkomt met een kettingblad met 54 tanden in combinatie met een tandwiel met 11 tanden (54×11) in de wedstrijden waarop het van toepassing was.

Deze limiet sloot SRAM de facto uit, aangezien haar RED AXS-transmissiesystemen een kleinste tandwiel met 10 tanden gebruiken. Om aan het Protocol te voldoen, moesten met SRAM uitgeruste teams het 10-tands tandwiel mechanisch en elektronisch blokkeren en daardoor feitelijk koersen met een aangepaste configuratie met 11 versnellingen (in plaats van 12), terwijl de andere teams konden blijven concurreren met hun volledige, ongewijzigde systemen. SRAM stelde dat het Protocol discriminatoir was, met ernstige en onmiddellijke commerciële en reputatieschade tot gevolg. 

Na een reeks vruchteloze pogingen om op een constructieve wijze met de UCI in gesprek te gaan en de bezwaren tegen het Protocol weg te nemen, zag SRAM zich genoodzaakt een klacht in te dienen bij de BMA om de voortdurende schade te stoppen. Op 9 oktober 2025 beval het College van de BMA de onmiddellijke schorsing van het Protocol – een beslissing die vervolgens door de UCI werd aangevochten, maar uiteindelijk door het Hof werd bevestigd.

Het arrest, dat steunt op de kernbeginselen van het mededingingsrecht, reikt veel verder dan dit specifieke geschil. Door het beroep van de UCI te verwerpen, past het Hof op overtuigende wijze het Superleague-arrest toe – het baanbrekende arrest van het Europees Hof van Justitie (EHvJ) waarin het kader is vastgelegd waarbinnen sportfederaties hun regelgevende bevoegdheden moeten uitoefenen – en biedt het baanbrekende verduidelijkingen. 

Een krachtig standpunt over sportbestuur dat inhoudelijke criteria en robuuste procedurele waarborgen vereist

Het Hof verwierp alle beroepsgronden van de UCI als ongegrond. Vanuit procedureel oogpunt bevestigde het ondubbelzinnig de territoriale bevoegdheid van de BMA, door te oordelen dat de gevolgen van het Protocol duidelijk en voldoende voelbaar waren in België via in België gevestigde teams, renners, distributeurs en wedstrijdorganisatoren. 

Drie inhoudelijke bevindingen springen in het oog, omdat ze het arrest een reikwijdte geven die verder gaat dan de kwestie van de maximale versnelling – en ver buiten de wielersport zelf.

Ten eerste bevestigde het Hof dat de BMA terecht de arresten Superleague en ISU had toegepast. Volgens die rechtspraak moet een sportfederatie die regels vaststelt die bindend zijn voor atleten, teams en fabrikanten van uitrusting, dit doen binnen een kader dat is gebaseerd op inhoudelijke criteria en procedurele waarborgen die ervoor moeten zorgen dat die regels transparant, objectief, nauwkeurig, niet-discriminerend en evenredig zijn. Bij gebrek aan een dergelijk kader zijn de regels naar hun aard, schadelijk voor de mededinging. Bijgevolg worden zij gekwalificeerd als beperkingen naar strekking in de zin van artikel 101, lid 1, VWEU, zonder dat de daadwerkelijke of potentiële gevolgen ervan hoeven te worden onderzocht. 

Op basis van deze beginselen constateerde het Hof ernstige tekortkomingen in elke fase van de procedure voor de vaststelling van de regels en benadrukte het dat de regelgevende bevoegdheid van de UCI in een gestructureerd kader moet worden ingebed. Daarbij maakte het Hof duidelijk dat procedurele waarborgen niet mogen worden uitgesteld of als bijzaak mogen worden behandeld, waarbij het met name opmerkte dat: 

„het feit dat fabrikanten van uitrusting in een later stadium zullen worden geraadpleegd, niet relevant is, aangezien de vaststelling van de norm moet worden geregeld „door materiële criteria en procedurele regels die zijn ontworpen om [de] transparantie, objectiviteit, nauwkeurigheid en non-discriminatie ervan te waarborgen”” (punt 35).

Ten tweede verwierp het Hof het argument van de UCI dat zij, als louter sportregulator die niet actief is op de relevante markten, buiten het toepassingsgebied van het mededingingsrecht zou vallen. Op basis van de rechtspraak in de zaken Alphabet en FIFA oordeelde het Hof dat de regelgevende bevoegdheden van de federatie onderworpen blijven aan het mededingingsrecht wanneer de uitoefening ervan gevolgen heeft voor de economische activiteiten van marktdeelnemers.

In dat verband heeft het Hof uitdrukkelijk verduidelijkt dat de rechtsnorm van Superleague van toepassing is ongeacht het bestaan van een belangenconflict, en oordeelde als volgt: 

„Bijgevolg hebben het feit dat de UCI zich niet in een situatie van potentieel belangenconflict bevindt wanneer zij het wielrennen reguleert – in tegenstelling tot de zaak die aanleiding gaf tot het arrest Superleague – en dat de door haar vastgestelde regels haar geen voordeel opleveren ten opzichte van daadwerkelijke of potentiële concurrenten, niet tot gevolg dat de UCI van het mededingingsrecht is vrijgesteld.” (punt 31)

Ten derde heeft het Hof de grenzen van het veiligheidsverweer verduidelijkt. Hoewel de UCI aanvoerde dat het Protocol het legitieme doel van de veiligheid van de renners nastreefde en dat elke beperking van het mededingingsrecht daarom inherent en evenredig was, verwierp het Hof deze redenering. Het bevestigde de conclusie van de BMA dat de UCI, zelfs in de veronderstelling dat het doel legitiem was, niet had aangetoond waarom dit niet via een open, transparante, objectieve en niet-discriminerende procedure kon worden nagestreefd. Het onderliggende principe is eenvoudig: een sportfederatie die handelt uit veiligheidsoverwegingen, moet dit doen via de juiste procedure en mag deze niet gebruiken om deze te omzeilen.

Het Hof oordeelde dat: 

“[…] er reeds gegevens bestaan over de frequentie en ernst van ongevallen in een omgeving waar de twee transmissiesystemen naast elkaar bestaan […] de teams niet tegen het delen van hun gegevens zijn […] het gebruik van een beperkt SRAM-systeem mogelijk tot meer ongevallen zou kunnen leiden en daarmee de testresultaten zou kunnen vertekenen. De UCI stelt dat het testprotocol tot doel heeft “subjectieve feedback te verkrijgen van renners en andere belanghebbenden over hun perceptie van de beperking van de overbrengingsverhouding.” Het legt echter niet uit waarom dergelijke subjectieve feedback nodig zou zijn om de doelstelling van het verbeteren van de veiligheid van renners te bereiken, noch, wat nog belangrijker is, waarom deze doelstelling niet had kunnen worden bereikt door een transparante, objectieve en niet-discriminerende vaststellingsprocedure te volgen. […] er hadden andere maatregelen kunnen worden overwogen die mogelijk minder verstoring zouden veroorzaken […].” (par. 42)

Ver buiten het peloton: een arrest dat duidelijkheid schept in het landschap van sportregelgeving

De verleiding voor wie van buiten de wielersector toekijkt, is om deze zaak af te doen als een nichegeschil omtrent een specifiek stuk materiaal in een specifieke sport. Die lezing zou misplaatst zijn – en het Hof heeft die zelf ook verworpen. Wat begon als een technische kwestie met betrekking tot fietsversnellingen, resulteert uiteindelijk in de formulering van een procedurele standaard die van toepassing is op sportfederaties in alle disciplines.

De beslissing van de BMA van oktober lijkt de eerste toepassing te zijn van de Superleague-norm van het EHvJ op een sportfederatie die zelf niet actief is op de gereguleerde markt. Tot dusver hadden de toonaangevende Europese rechtszaken over regelgeving door sportfederaties – Meca-Medina, ISU, Superleague – betrekking op federaties die een commerciële rol vervulden op de markten die zij reguleerden. Op basis van Superleague heeft de BMA dat kader uitgebreid naar een sportbestuursorgaan zonder enig belangenconflict – een benadering die nu door het Hof wordt onderschreven.

De gevolgen reiken veel verder dan deze zaak. De meeste internationale federaties treden in de eerste plaats op als regulatoren zonder noodzakelijkerwijs een direct commercieel belang te hebben in de markten waarop zij toezicht houden. Na het arrest van het Hof is elke dergelijke federatie die actief is op of invloed uitoefent over de Europese markt onderworpen aan een duidelijke procedurele norm voor de regels die zij vaststelt. Dit arrest zal dan ook naar verwachting gevolgen hebben die ver voorbij de wielersport reiken, en relevant zijn voor andere nationale rechters en mededingingsautoriteiten in de gehele EU.

Belangrijkste lessen 

• Het uitsluiten van belanghebbenden wiens economische activiteiten worden beïnvloed door de uitkomst van de regelvorming van de federatie is inherent discriminerend en zou op zich al aanleiding moeten geven tot mededingingsrechtelijk ingrijpen.
• Een legitiem veiligheidsdoel is geen rechtvaardiging voor een gebrekkige vaststellingsprocedure. Sportfederaties dragen de bewijslast dat hun regels worden vastgesteld in overeenstemming met een procedureel en inhoudelijk kader dat open, transparant, objectief en niet-discriminerend is.
• Elke "sportieve uitzondering" is strikt afgebakend en geldt alleen voor regels die puur sportief van aard zijn.
• Elke technische norm – zelfs als deze als een "test" wordt bestempeld – die door sancties wordt ondersteund, moet worden beschouwd als een bindende regel die blijvende effecten kan hebben.
• Het Superleague/ISU-kader is van toepassing op sportfederaties, ongeacht hun marktdeelname – de doorslaggevende factor is de impact op de economische activiteit van marktdeelnemers.

Conclusie

Niets in het arrest van het Hof stelt de regelgevende bevoegdheid van sportfederaties op de helling. Integendeel, het biedt duidelijke en constructieve richtlijnen over hoe die rol moet worden uitgeoefend. Regelgeving in de sport moet plaatsvinden binnen een kader dat open, transparant, objectief en niet-discriminerend is. Dit is niet langer een streven; het is de juridische norm. 

Het Hof heeft bovendien het gebruik van voorlopige maatregelen krachtig onderschreven.  Het bevestigde dat het Protocol een ernstig, onmiddellijk en moeilijk te herstellen nadeel veroorzaakte, in het bijzonder voor de reputatie van SRAM, waardoor het optreden van de BMA via een spoedprocedure om dat nadeel te beëindigen volkomen gerechtvaardigd was.

De boodschap van het arrest is duidelijk. Voor de UCI betekent dit dat er opnieuw moet worden gekeken naar de manier waarop technische normen worden opgesteld en aangenomen. In bredere zin vormt dit arrest een maatstaf voor alle internationale sportfederaties die actief zijn op de Europese markt of daar invloed op uitoefenen. Het legt de basis voor een meer gedisciplineerd model van sportbestuur – een model waarin regelgevende bevoegdheden worden uitgeoefend binnen duidelijke procedurele kaders, ten voordele van alle belanghebbenden en de integriteit van de sport als geheel.